Weerzien in Port St. Johns

Potholes

Ben weer vroeg opgestaan voor de komende lange rit. Durban uitkomen op dit tijdstip vergt alle concentratie tussen het assertieve werkverkeer in de spits. De tolweg van Durban richting het zuiden is prima berijdbaar. Dit kan niet gezegd worden van de wegen in de provincie “East Cape”, waar ik later na een paar uur terecht kom. Het landschap is bergachtig, en er zweven flarden mist rond de heuveltoppen. De East Cape heeft zo te zien nauwelijks economische activiteit. Hier zie je plattelands-armoede die je ook wel in Oost Europa kunt tegenkomen, maar is hier misschien nog wel uitzichtlozer.

verkeerswaarschuwingsbord voor gaten in de weg, East Cape - Zuid Afrika
Verkeerswaarschuwingsbord voor gaten in de weg, 
East Cape - Zuid Afrika
foto: Tom Sutcliffe

De wegen zijn verschrikkelijk slecht: voor minstens zestig kilometer lang zie je om de tien kilometer weer een bord met de tekst: ! Potholes For 40km. Je ontkomt er niet aan om hele stukken amper 40km/uur te rijden, soms zelfs stapvoets, om de gaten in de weg, gemiddeld ongeveer 30 cm breed, te ontwijken. Soms heb je een stuk weg dat een complete gatenkaas blijkt te zijn, en wanneer er geen tegemoetkomend verkeer is, kun je proberen naar de andere weghelft uit te wijken. Af en toe een gat zo groot als een kinderbadje, compleet gevuld met water.

Dorpsleven in Bizana, East Cape - Zuid Afrika
Dorpsleven in Bizana
foto: Maddy Savitt

Bizana

De snelweg gaat dwars door een dorp met de naam Bizana, het verkeer rijdt stapvoets, en staat dan weer minutenlang stil. Dit plaatsje is shockerend, alsof Zuid Afrika opeens een “derde-wereld-land” is geworden. De kant van de weg staat vol geparkeerde ouwe bestel- en vrachtauto’s die de gevels van de winkels daarachter aan het zicht onttrekken. Wanneer ze langzaam maar beslist terug de smalle weg op draaien blokkeren ze de weg voor het doorgaande verkeer van beide kanten. Gebouwen en huizen zijn vies en bouwvallig; alles ademt dezelfde kansloze armoede. Het krioelt er van de sjofel geklede mensen: in hun oogopslag lees ik hopeloze berusting. Als ik Jan-Willem later naar Bizana vraagt heeft hij daar één Engelse uitdrukking voor: “hell-hole”.

Naambord van Amapondo Backpackers bij Second Beach Road in Port St. Johns, East Cape - Zuid Afrika
Naambord van Amapondo Backpacker Lodge 
bij Second Beach Road
in Port St. Johns
foto: Bram de Haan

Weerzien met een oude bekende

Ongeveer zestig kilometer voor Port St. Johns verdwijnt de landbouw en wordt het landschap bosrijker, en de weg minder slecht. Uiteindelijk na uren rijden, een paar keer tanken en de benen strekken kom ik aan in Port St. Johns: dat blijkt een mooi plaatsje met een gemoedelijke sfeer. Aangekomen in Amapondo Backpackers Hostel na ingecheckt te hebben, blijkt broertje een dag vrij te hebben, maar later op de dag nog langs te komen. Hierdoor kan ik langzaam bijkomen van de reis. Wanneer hij aan het eind van de middag mij ziet zitten lijkt het alsof hij nog steeds niet kan geloven dat iemand hem gevonden heeft in deze uithoek op aarde. Onhandige omhelzing: we hebben elkaar tien jaar niet gezien. Zijn gezichtshuid is gelooid door de subtropen, en hij heeft inmiddels kraaienpootjes rond z’n ogen. Hij heeft veel te vertellen over het leven hier; hoe alles reilt en zeilt.

Port St. Johns in een detail van oude kaart van de East Cape - Zuid Afrika
Port St. Johns in een detail van oude kaart 
van de East Cape - Zuid Afrika
foto: Bram de Haan

Moddergrotten en Zwavelbronnen in Isinuka, Port St. Johns

Jan, zoals m’n broertje zich hier laat noemen (: lekker kort, en makkelijk te onthouden want ook Afrikaans) heeft een goed idee, aangezien hij zelf nog nooit bij de grotten en bronnen van Isinuka is geweest, en het zo’n warme dag gaat worden, lijkt dit een goed moment om die schade in te halen. Hij vertelt de hostel-gasten hier al jaren over die plek, maar kan dan straks dus ook uit eigen ervaring putten.

buurtkinderen in Isinuka, bij Port St. Johns, East Cape - Zuid Afrika
buurtkinderen in Isinuka, 
bij Port St. Johns
foto: Bram de Haan

Ik verbaas me dat Jan-Willem zich tegenover de lokale bevolking verstaanbaar kan maken in Xhosa. Hij relativeert dit meteen door te zeggen dat dit maar ‘basis-teksten’ zijn, en dat hij de bijbehorende keel-klik geluiden niet beheerst, wanneer hij de mensen bij hun erven vraagt naar de weg naar Isinuka (, omdat er vanaf de verkeersweg een plaats-naam-bord ontbreekt). Misschien uit noodzaak geboren aangezien de lokale bevolking slecht, of geen engels spreekt, niettemin vind ik dit hoe dan ook indrukwekkende pogingen. Na een paar keer vragen vinden we de steile rotsachtige weg richting Isinuka, de huurauto en mijn rijvaardigheid worden weer eens getest: langzaam maar gestaag in de eerste versnelling klauteren we met het karretje naar boven. De jochies die we halverwege aantreffen zullen vandaag onze gidsen zijn, en met hen onderhandelt JW een kleine beloning uit voor begeleiding in het Isinuka ritueel.

kleine opening in de rotsachtige bodem naar een zwavel-bron in Isinuka, bij Port St. Johns, East Cape - Zuid Afrika
kleine opening in de rotsachtige bodem 
naar een zwavel-bron in Isinuka, 
bij Port St. Johns
foto: Bram de Haan

Wat me nog niet was vertelt is dat deze plek ook voor de lokale bevolking betekenisvol is, want verderop naar boven zien we tientallen Xhosa’s, vaak uitgebreide gezinnetjes, met moddermasker gezichten. Dit lijkt voor hen, net als voor ons eigenlijk, ook wel een dagje uit. Onderaan de moddergrot wordt ons gevraagd om een klein slokje te proeven van zeer helder water uit een soort permanente ondergrondse waterbron uit een kleine ronde opening in de rotsige ondergrond. Het smaakt zoutig en rottend, en ik spuug het bijna direct weer uit, wat wel niet zo eerbiedig zal zijn maar ik vindt de smaak echt niet te harden.

moddermaskers uit de moddergrotten van Isinuka, bij Port St. Johns, East Cape - Zuid Afrika
moddermaskers uit de moddergrotten van Isinuka 
bij Port St. Johns
foto's van en door: Jan-Willem en Bram de Haan

We moeten bukken om de eerste grot in te gaan, en de rotsige bodem is glad van de kleiachtige modder. Onze onwetendheid “wat-daar-eigenlijk-te-doen” wordt resoluut uit de wereld geholpen door onze gidsjes, die ieder met een handje kleimodder ons duidelijk maken dat we nu toe zijn aan de eerste fase van het moddermasker. Gedwee ondergaan we de vingerverf-actie door de ventjes, ik uiteindelijk met gesloten ogen. Eenmaal buiten de grot in de brandende zon droogt de modder razendsnel licht-geel kleiachtig op. De gezichtsbedekking wordt afgemaakt met stippen van een donkerder soort bruine modder uit een andere grot. We zijn goed gecamoufleerd genoeg om niet op te vallen tussen paddestoelen in het sprookjesbos, en daar gaat het ten slotte om in het leven ….

Lokale Xhosas bezoeken ook de 
moddergrotten en zwavelbronnen in Isinuka, bij Port St. Johns, East Cape - Zuid Afrika
Lokale Xhosa's bezoeken ook de 
moddergrotten en zwavelbronnen in Isinuka, 
bij Port St. Johns
foto: Bram de Haan

Volgende fase is de zwavelbron, dat een vreemd donker-paars ondiep berg-vennetje met gladde steentjes blijkt te zijn van zo’n vijftien meter lang bij vijf meter breed. We zijn daar niet de enige, minstens een dozijn Xhosa’s houden zich op in, en rond, het watertje, sommige ook met lichtgele moddermaskers dat contrastrijk afsteekt t.o.v. de donkere huid. Sommige zijn zo gewiekst om hun kleren in de holte te leggen van een soort schommeltje dat ze improvisatorisch knopen met lianen van de grote bomen aan de rand van de bron. Omdat je zo heerlijk moeiteloos op je rug kan drijven in dat zware zoute zwavelwater, wacht ik nog even met m’n gezicht weer schoon te wassen, wat je daar schijnbaar hoort te doen. JW vergelijkt me met een drijvende paddestoel, en zo voel ik me ook. Wanneer je daar je schouder of arm even optilt uit het paarse water blijft er een soort van zwart stof liggen op je huid.

rotsige heuvel op de route naar een bronwater poeltje in Isinuka
rotsige heuvel op de route naar 
een bronwater poeltje in Isinuka, 
bij Port St. Johns
foto: Bram de Haan

Na even klimmen en klauteren over rotsen komen we bij een kleiner, maar dieper meertje met helder koud bronwater dat ergens van boven uit een watervalletje komt. Daar nemen we een laatste frisse duik, en ik voel me als herboren.

Advertisements
Weerzien in Port St. Johns

13 gedachtes over “Weerzien in Port St. Johns

  1. GP, Daan, lLio en Anique zegt:

    Gaaf om je broer weer te zien na zo lange tijd! Mooi die beschrijving van die plek van de modderbaden en watervalletjes, stop er een foto bij Bram. Zie je veel andere toeristen?

    1. Heb eigenlijk wel geluk gehad want de drukte is hier helemaal voorbij. Vandaar dat JW vanaf overmorgen vrij kan krijgen; dan trekken we samen verder naar Drakensbergen.
      Foto’s komen begin februari wanneer ik weer terug ben: kan ik het in één keer goed doen.

  2. Johan zegt:

    BRAM – Leuk dat je JAN – WILLEM ontmoet heb na zoveel jaar – Fijn dat hij daar zich zo verstaanbaar kan maken, heb jij gelijk een goede TOLK.–Groetjes ook aan JAN – WILLEM.

    1. Groeten terug. Hij is ook een goede gids, want het is ook wel verhelderend dat hij situaties hier voor me in de juiste context kan plaatsen, met achtergrond-informatie waar je anders geen weet van hebt …

      1. Johan zegt:

        BRAM – dat is zeker handig – goede GIDS – J.W.– weet misschien ook waar je heel GOED en betaalbaar kan eten – was het een leuke dag vandaag.

      2. Johan zegt:

        ja dat was waar bram ,had jij gezegd een gemeenschappelijk keukentje , maar dat zal jij niet de hele reis hebben, BRAM is het mogelijk dat jij een Plattegrond bij deze Blog kan doen –waar PORT ST JOHNS – op staat het kaartje wat op deze pagina staat, staat ST JOHNS niet op. – kan jij GOED slapen ,heb jij ook een Muskietennet over je heen.

      3. Kaartje van PSJ bij dit bericht, waarschijnlijk niet wat jij bedoelt, maar kan even niet anders … Slaap hier steeds prima, heb alleen een klein muskietennet bij me voor over het hoofd, maar nog helemaal niet gebruikt. Heb hier in PSJ wel voor het eerst anti-insect spray gebruikt vanwege de muggen die vooral ‘savonds actief worden.

    1. Dat boek vindt hij écht heel erg leuk, en zoals dat gaat is het ook apart voor hem te beseffen hoe jullie opgeschoten zijn; bijv. dat Bart in Cambodja was geweest: in zijn verbeelding waren jullie nog allemaal schoolkinderen!

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s