Zondagse Rit

Zaterdagochtend heeft JW zijn laatste dienst in het backpackers hostel gedraaid na een hectisch seizoen, en heeft daarna meteen de laatste voorbereidingen getroffen voor minstens een week vakantie. Zondagochtend zijn we om klokslag zeven uur bij het tank-stationnetje in Port St. Johns, om met een volle tank aan de rit naar Drakensberg te kunnen beginnen. Onderweg zien we veel mensen in hun zondagse kleren op weg naar de kerk lopen.

Maar je ziet hier bijna altijd mensen langs de kant van de weg lopen – een enkele keer zelfs fietsend tegen de rijrichting in. Schoolkinderen, soms in schooluniform, leggen lopend langs de weg in het heuvel- en berglandschap vaak grote afstanden af van en naar school. Wat me vaak ontroert is hoe de mensen gekleed gaan. Velen dragen wel één of ander hoofddeksel, behalve hoeden en petjes zie je, ondanks de warmte, ook wel wollen mutsen. Men lijkt een grote voorkeur te hebben voor verzadigde knal-kleuren, in alle mogelijke combinaties als tropische vogels, al lijkt men ook daarin een persoonlijke stijl na te streven. Een enkeling geeft blijk van modebewustheidzijn, en kan als “dandy” zo in een glossy. In de armste gebieden in de provincie zie je wel sjofel geklede mensen – wat ook wel eens werkkleding kan zijn, maar over het algemeen doen de mensen hier in de East Cape, ondanks geldgebrek, “een poging tot netjes” ….: en dát is denk ik wat het is dat me ontroert.

Het is rustig op de weg, en we doen het rustig aan: de gaten en oneffenheden die er, zeker in het begin zijn, in combinatie met het klimmen en dalen op de bochtige weg ontneemt me de moed om, zoals overal in de East Cape provincie, de maximum snelheid ook maar enigszins te benaderen. Toch is het niet onplezierig rijden, want er is weinig verkeer op de weg, en eigenlijk al helemaal geen vrachtverkeer.

winkel in Flagstaff - East Cape, Zuid Afrika
winkel in Flagstaff
foto: Bram de Haan

Het eerste dorpje waar we doorheen komen en een korte stop maken is Flagstaff. Halverwege deze plaats en een klein dorpje met de naam ‘Lusikisiki’ zijn we voorbij het plaatselijke ziekenhuis van de regio gereden, dat dus op ongeveer veertig kilometer afstand van Port St. Johns ligt. JW vertelde me van de keer dat ze een gast van het hostel, met hyperventilatie problemen, ‘snachts daar naar toe hebben moeten brengen over deze onverlichte bochtige bergweg ….

De hoofdweg van Flagstaff is, zoals in bijna alle dorpen waar je in dit land doorheen komt, tevens de weg waar je al op rijdt; kortom de toegangsweg loopt dwars door het dorp, en wordt daardoor ook de weg waar vaak de belangrijkste gebouwen en winkels aan staan. (Ben er inmiddels aan gewend om daar langzaam, soms zelfs stapvoets, te gaan rijden, maar was daar een paar weken geleden nog niet erg op verdacht. Er staan weliswaar borden om de snelheid te minderen, maar vaak zijn de dorpen rommelig van opzet, waardoor je soms nauwelijks ziet waar ze beginnen, maar waar voetgangers wel kuierend de weg over steken.)

Zingend de Kerk in

Voor een pauze in Flagstaff stop ik op de eerste de beste mogelijkheid midden in het dorp die geschikt lijkt als parkeerplek, vnl. omdat daar al andere auto’s staan. Het blijkt pal voor een katholieke kerk te zijn. (Er zijn hier sowieso veel kerkgenootschappen; allerlei smaken christelijk, waaronder jehova getuigen, maar heel sporadisch ook wel een moskee. Eén van de populairste kerkgenootschappen in Zuid Afrika is de kerk van “the Holy Cross”. Zij rijden zelfs met grote toerbussen de wegen af om mensen naar de meest dichtstbijzijnde kerk te vervoeren.)

katholieke kerk, Flagstaff - East Cape, Zuid Afrika
katholieke kerk Flagstaff
foto: Bram de Haan

We horen een orgeltje spelen, dat misschien wel niet meer is dan een plastic keyboard met versterker, maar de muziek klinkt opwekkend. Wanneer we later terugkomen van een rondje lopen zien we steeds meer mensen de kerk binnen gaan. Twee banieren waar kleine belletjes aan bevestigd zijn, deinen voor in de kerk ritmisch mee met de klanken van het orgeltje, het geklingel van de belletjes klinkt lichtvoetig. De mensen beginnen te zingen zodra ze over de drempel van de kerk heen stappen; en dit kunnen ze: in een swingend ritme en meerstemmig in harmonie: het klinkt uitgesproken blijmoedig.

uitkijkend op de straat vanaf Shoprite winkelcentrum, Kokstad - East Cape, Zuid Afrika
Shoprite winkelcentrum Kokstad
foto: Bram de Haan

Kokstad is de grootste plaats langs deze weg, en misschien ook wel van de regio, met redelijk wat winkels en bedrijvigheid. Al kun je hier ook in een minuutje doorheen rijden. Er is ook een overdekt winkelcentrum, en JW wijst me op een winkel van een Chinese eigenaar. Dit soort winkeltjes van Chinese eigenaren, met goedkope kleding, huishoudelijke artikelen, en verder alles wat van plastic is en met de boot uit China komt, zie je hier steeds meer de laatste jaren. Jammer genoeg is het grootste donkergroene schooluniform-truitje met V-hals en okergele streepjes, dat daar hangt, net een maatje te klein voor me.

weg richting de zuidelijke Drakensberg, Zuid Afrika
richting de zuidelijke Drakensberg
foto: Bram de Haan

Vanaf Kokstad is het nog een stevig eindje rijden naar Drakensberg, maar al snel komen we in de provincie Kwazulu-Natal, en worden de wegen veel beter. Wanneer we Himevile gepasseerd zijn, en op de Sani-pass rijden zijn we vlakbij onze eindbestemming van vandaag: “Sani Lodge”. Het is hier uitgestorven stil, en je wordt er ook zelf stil van: overal om je heen, waar je ook kijkt, zijn “koppies”: ruige bergen met rotsen verspreid over de hellingen, en soms rotsige bergtoppen.

Advertenties
Zondagse Rit

Uitzicht

Huisje aan Zee

Wanneer we ‘smorgens een pakket tentstokken, een opgevouwen tentdoek, en twee kleine plastic tuinstoelen, van het hostel naar JW’s huisje gaan vervoeren, passeren we kleine huisjes met golfplaten daken, en laag improvisatorisch hekwerk, rijdend op de steile weg langs de kust. Op sommige plekken boven de weg zie je soms schoentjes hangen, bij elkaar gebonden aan de schoenveters, hangend aan elektra kabels. JW vertelt dat dit wordt gedaan ter afschrikking aan criminelen. De boodschap is dan dat, wanneer mensen uit de buurt bijvoorbeeld een inbreker op heterdaad betrappen, men zelf met hem afrekent, i.p.v. de politie erbij halen.

huisje aan de Indische Oceaan in Port St. Johns, East Cape - Zuid Afrika
huisje aan de Indische Oceaan,
Port St. Johns
foto: Bram de Haan

Het beeld dat ik van JW’s woonplek gevormd had, gebaseerd op de omschrijving: “appartementje bij de kust” had zich hier al enigszins bijgesteld. Niet alleen door wat je hier ziet aan woningbouw, maar misschien ook wel door de goedbedoelde waarschuwende opmerkingen van een paar vaste gasten hier.

raam van huisje aan de Indische Oceaan in Port St. Johns, East Cape - Zuid Afrika
één van de twee ramen van het huisje,
aan de Indische Oceaan,
Port St. Johns
foto: Bram de Haan

Het toegangs-hekwerkje, voor het erf waar hij woont, is gemaakt met boomtakjes die verticaal rechtop staan, ongeveer 20cm van elkaar, en worden bijeen gehouden door prikkeldraad. De eigenaar van de pandjes buurman op het terrein blijkt een vriendelijke bescheiden man van middelbare leeftijd, met die getaande huid die je hier vanzelf krijgt. Het wit gepleisterde huisje heeft een golfplatendak, waardoor de warmte binnen erg blijft hangen. Er zijn twee kleine kamers, waar JW er maar één echt van gebruikt. Aangekomen kan hij meteen een paar kleine tomaatjes oogsten, want de grond buiten is opgedeeld in licht hellende plateaus, en grotendeels ingericht als moestuin: er staat o.a. mais, tomaten, en spinazie losjes gepoot tussen toch ook wel wat onkruid.

uitzicht vanaf de tuin van huisje aan de Indische Oceaan in Port St. Johns, East Cape - Zuid Afrika
uitzicht vanaf de tuin,
op de Indische Oceaan
foto: Bram de Haan

Het uitzicht is geweldig: we kijken uit op de rotskust en de Indische Oceaan. Hij kan even verderop een paadje naar beneden nemen en de hengel uitgooien vanaf de rotsen. De bijvangst van krabbetjes of kreeftjes, die je hier voor een habbekrats bij de plaatselijke vissers kunt kopen, blijkt goed aas te zijn. Zo genereert hij dus soms zelf, op een vrije dag wanneer hij daar zin in heeft, zijn eigen eten: gevangen uit de zee en geplukt van eigen moestuin.

tuin-afrastering, East Cape stijl, Port St. Johns, Zuid Afrika
tuin-afrastering, East Cape stijl
foto: Bram de Haan

landingsbaan

De “Airstrip” in Port St. Johns is een landingsbaan voor kleine vliegtuigen dat nog regelmatig, ongeveer eens in de twee weken, wordt gebruikt. Ook hier weer vragen naar de weg, want de plaatselijke autoriteit is nu eenmaal niet scheutig met bewegwijzigingsborden. De landingsbaan bevindt zich boven op het plateau van een berg die, aangezien het één van de hoogste punten in de omgeving betreft, een prachtig uitzicht biedt.

uitzicht vanaf de Airstrip, Port St. Johns - East Cape, Zuid Afrika
uitzicht vanaf de Airstrip in Port St. Johns
foto: Bram de Haan

Net voor één van de haarspeldbochten, bijna bovenaan, staat een kleine kudde langhoorn koeien. Bovenaan de top is het plateau vlak geëgaliseerd, met een mix van zandgrond en klein grind, gegarneerd met koeienvlaaien. Het uitzicht vanaf deze hoogte is ver en wijds. De rivier beneden meandert langs de berg waar we op staan, in dit groene bosrijke berglandschap.

Nadat we aan het einde van de landingsbaan hebben geparkeerd, maakt JW een praatje met de chauffeur van de taxibus die daar staat. Zoals vaker deze dagen is dit ook weer iemand die hij kent door de backpackers hostel connectie. De chauffeur vertelt dat hij wacht op de aankomst van een vliegtuigje (, wel vreemd trouwens dat we zo konden doorrijden op de landingsbaan, er is niks afgezet, en verder geen mens te zien: T.I.A. “This is Africa”).

uitzicht vanaf de Airstrip, Port St. Johns - East Cape, Zuid Afrika
uitzicht vanaf de Airstrip in Port St. Johns
foto: Bram de Haan

Terwijl we genieten van het uitzicht, en ik weer ongegeneerd met m’n cameraatje sta weg te klikken, steekt er opeens een harde wind op. Binnen een minuut is het weer omgeslagen: was het een zonnige broeierige dag; nu waait het hard, met recht boven ons een voortrazend wolkendek.

Opeens horen we in de verte het geluid van een motor. De chauffeur van de taxibus denkt dat z’n lading komt, maar het geluid sterft weer snel weg. Later spreekt JW met een goede vriend die deze kleine vluchten regelt over de telefoon, die vertelde dat de piloot van het vliegtuigje de landing, vanwege de harde wind, niet heeft aangedurfd en dat men is teruggekeerd naar Margate – richting Durban.

tropische storm, gezien vanaf bar - lounge Jungle Monkey Backpackers, Port St. Johns - East Cape, Zuid Afrika
tropische storm, gezien vanaf bar -
lounge Jungle Monkey Backpackers
foto: Bram de Haan

Wanneer we even later bij een bevriend backpackers hostel, “Jungle Monkey”, iets gaan drinken, begint het te regenen. Een keiharde knal met gelijktijdige bliksem komt voor ons, de paar gasten en personeel, als een enorme schok, ook omdat de omgevingsgeluiden hier altijd zo dichtbij zijn: zoals zoveel semi-binnenruimtes is dit terras en bar half buiten, half open-overdekt als een soort veranda. Een tropische storm steekt op, en de regen komt met bakken uit de hemel. We bekijken de uitdijende hoeveelheid digitale foto’s terug op het toestel.

Uitzicht

Weerzien in Port St. Johns

Potholes

Ben weer vroeg opgestaan voor de komende lange rit. Durban uitkomen op dit tijdstip vergt alle concentratie tussen het assertieve werkverkeer in de spits. De tolweg van Durban richting het zuiden is prima berijdbaar. Dit kan niet gezegd worden van de wegen in de provincie “East Cape”, waar ik later na een paar uur terecht kom. Het landschap is bergachtig, en er zweven flarden mist rond de heuveltoppen. De East Cape heeft zo te zien nauwelijks economische activiteit. Hier zie je plattelands-armoede die je ook wel in Oost Europa kunt tegenkomen, maar is hier misschien nog wel uitzichtlozer.

verkeerswaarschuwingsbord voor gaten in de weg, East Cape - Zuid Afrika
Verkeerswaarschuwingsbord voor gaten in de weg, 
East Cape - Zuid Afrika
foto: Tom Sutcliffe

De wegen zijn verschrikkelijk slecht: voor minstens zestig kilometer lang zie je om de tien kilometer weer een bord met de tekst: ! Potholes For 40km. Je ontkomt er niet aan om hele stukken amper 40km/uur te rijden, soms zelfs stapvoets, om de gaten in de weg, gemiddeld ongeveer 30 cm breed, te ontwijken. Soms heb je een stuk weg dat een complete gatenkaas blijkt te zijn, en wanneer er geen tegemoetkomend verkeer is, kun je proberen naar de andere weghelft uit te wijken. Af en toe een gat zo groot als een kinderbadje, compleet gevuld met water.

Dorpsleven in Bizana, East Cape - Zuid Afrika
Dorpsleven in Bizana
foto: Maddy Savitt

Bizana

De snelweg gaat dwars door een dorp met de naam Bizana, het verkeer rijdt stapvoets, en staat dan weer minutenlang stil. Dit plaatsje is shockerend, alsof Zuid Afrika opeens een “derde-wereld-land” is geworden. De kant van de weg staat vol geparkeerde ouwe bestel- en vrachtauto’s die de gevels van de winkels daarachter aan het zicht onttrekken. Wanneer ze langzaam maar beslist terug de smalle weg op draaien blokkeren ze de weg voor het doorgaande verkeer van beide kanten. Gebouwen en huizen zijn vies en bouwvallig; alles ademt dezelfde kansloze armoede. Het krioelt er van de sjofel geklede mensen: in hun oogopslag lees ik hopeloze berusting. Als ik Jan-Willem later naar Bizana vraagt heeft hij daar één Engelse uitdrukking voor: “hell-hole”.

Naambord van Amapondo Backpackers bij Second Beach Road in Port St. Johns, East Cape - Zuid Afrika
Naambord van Amapondo Backpacker Lodge 
bij Second Beach Road
in Port St. Johns
foto: Bram de Haan

Weerzien met een oude bekende

Ongeveer zestig kilometer voor Port St. Johns verdwijnt de landbouw en wordt het landschap bosrijker, en de weg minder slecht. Uiteindelijk na uren rijden, een paar keer tanken en de benen strekken kom ik aan in Port St. Johns: dat blijkt een mooi plaatsje met een gemoedelijke sfeer. Aangekomen in Amapondo Backpackers Hostel na ingecheckt te hebben, blijkt broertje een dag vrij te hebben, maar later op de dag nog langs te komen. Hierdoor kan ik langzaam bijkomen van de reis. Wanneer hij aan het eind van de middag mij ziet zitten lijkt het alsof hij nog steeds niet kan geloven dat iemand hem gevonden heeft in deze uithoek op aarde. Onhandige omhelzing: we hebben elkaar tien jaar niet gezien. Zijn gezichtshuid is gelooid door de subtropen, en hij heeft inmiddels kraaienpootjes rond z’n ogen. Hij heeft veel te vertellen over het leven hier; hoe alles reilt en zeilt.

Port St. Johns in een detail van oude kaart van de East Cape - Zuid Afrika
Port St. Johns in een detail van oude kaart 
van de East Cape - Zuid Afrika
foto: Bram de Haan

Moddergrotten en Zwavelbronnen in Isinuka, Port St. Johns

Jan, zoals m’n broertje zich hier laat noemen (: lekker kort, en makkelijk te onthouden want ook Afrikaans) heeft een goed idee, aangezien hij zelf nog nooit bij de grotten en bronnen van Isinuka is geweest, en het zo’n warme dag gaat worden, lijkt dit een goed moment om die schade in te halen. Hij vertelt de hostel-gasten hier al jaren over die plek, maar kan dan straks dus ook uit eigen ervaring putten.

buurtkinderen in Isinuka, bij Port St. Johns, East Cape - Zuid Afrika
buurtkinderen in Isinuka, 
bij Port St. Johns
foto: Bram de Haan

Ik verbaas me dat Jan-Willem zich tegenover de lokale bevolking verstaanbaar kan maken in Xhosa. Hij relativeert dit meteen door te zeggen dat dit maar ‘basis-teksten’ zijn, en dat hij de bijbehorende keel-klik geluiden niet beheerst, wanneer hij de mensen bij hun erven vraagt naar de weg naar Isinuka (, omdat er vanaf de verkeersweg een plaats-naam-bord ontbreekt). Misschien uit noodzaak geboren aangezien de lokale bevolking slecht, of geen engels spreekt, niettemin vind ik dit hoe dan ook indrukwekkende pogingen. Na een paar keer vragen vinden we de steile rotsachtige weg richting Isinuka, de huurauto en mijn rijvaardigheid worden weer eens getest: langzaam maar gestaag in de eerste versnelling klauteren we met het karretje naar boven. De jochies die we halverwege aantreffen zullen vandaag onze gidsen zijn, en met hen onderhandelt JW een kleine beloning uit voor begeleiding in het Isinuka ritueel.

kleine opening in de rotsachtige bodem naar een zwavel-bron in Isinuka, bij Port St. Johns, East Cape - Zuid Afrika
kleine opening in de rotsachtige bodem 
naar een zwavel-bron in Isinuka, 
bij Port St. Johns
foto: Bram de Haan

Wat me nog niet was vertelt is dat deze plek ook voor de lokale bevolking betekenisvol is, want verderop naar boven zien we tientallen Xhosa’s, vaak uitgebreide gezinnetjes, met moddermasker gezichten. Dit lijkt voor hen, net als voor ons eigenlijk, ook wel een dagje uit. Onderaan de moddergrot wordt ons gevraagd om een klein slokje te proeven van zeer helder water uit een soort permanente ondergrondse waterbron uit een kleine ronde opening in de rotsige ondergrond. Het smaakt zoutig en rottend, en ik spuug het bijna direct weer uit, wat wel niet zo eerbiedig zal zijn maar ik vindt de smaak echt niet te harden.

moddermaskers uit de moddergrotten van Isinuka, bij Port St. Johns, East Cape - Zuid Afrika
moddermaskers uit de moddergrotten van Isinuka 
bij Port St. Johns
foto's van en door: Jan-Willem en Bram de Haan

We moeten bukken om de eerste grot in te gaan, en de rotsige bodem is glad van de kleiachtige modder. Onze onwetendheid “wat-daar-eigenlijk-te-doen” wordt resoluut uit de wereld geholpen door onze gidsjes, die ieder met een handje kleimodder ons duidelijk maken dat we nu toe zijn aan de eerste fase van het moddermasker. Gedwee ondergaan we de vingerverf-actie door de ventjes, ik uiteindelijk met gesloten ogen. Eenmaal buiten de grot in de brandende zon droogt de modder razendsnel licht-geel kleiachtig op. De gezichtsbedekking wordt afgemaakt met stippen van een donkerder soort bruine modder uit een andere grot. We zijn goed gecamoufleerd genoeg om niet op te vallen tussen paddestoelen in het sprookjesbos, en daar gaat het ten slotte om in het leven ….

Lokale Xhosas bezoeken ook de 
moddergrotten en zwavelbronnen in Isinuka, bij Port St. Johns, East Cape - Zuid Afrika
Lokale Xhosa's bezoeken ook de 
moddergrotten en zwavelbronnen in Isinuka, 
bij Port St. Johns
foto: Bram de Haan

Volgende fase is de zwavelbron, dat een vreemd donker-paars ondiep berg-vennetje met gladde steentjes blijkt te zijn van zo’n vijftien meter lang bij vijf meter breed. We zijn daar niet de enige, minstens een dozijn Xhosa’s houden zich op in, en rond, het watertje, sommige ook met lichtgele moddermaskers dat contrastrijk afsteekt t.o.v. de donkere huid. Sommige zijn zo gewiekst om hun kleren in de holte te leggen van een soort schommeltje dat ze improvisatorisch knopen met lianen van de grote bomen aan de rand van de bron. Omdat je zo heerlijk moeiteloos op je rug kan drijven in dat zware zoute zwavelwater, wacht ik nog even met m’n gezicht weer schoon te wassen, wat je daar schijnbaar hoort te doen. JW vergelijkt me met een drijvende paddestoel, en zo voel ik me ook. Wanneer je daar je schouder of arm even optilt uit het paarse water blijft er een soort van zwart stof liggen op je huid.

rotsige heuvel op de route naar een bronwater poeltje in Isinuka
rotsige heuvel op de route naar 
een bronwater poeltje in Isinuka, 
bij Port St. Johns
foto: Bram de Haan

Na even klimmen en klauteren over rotsen komen we bij een kleiner, maar dieper meertje met helder koud bronwater dat ergens van boven uit een watervalletje komt. Daar nemen we een laatste frisse duik, en ik voel me als herboren.

Weerzien in Port St. Johns

Durban

Skyline

Durban ligt pal aan de Indische Oceaan, en wanneer je de stad vanuit het noorden nadert en de zon schijnt, dan straalt de ‘skyline’ en het water je als een glimmende ansichtkaart tegemoet. De eerste grote stad waar ik overnacht, en die ik werkelijk, zij het voor kort; twee nachten maar, aan doe. Behalve de dag van aankomst blijft er dus maar één volle dag over om de stad te bekijken: dat kan niet meer dan een vluchtige impressie zijn.

Hostel

Omdat ik te vroeg aankom bij het Gibela backpackers hostel waar ik had geboekt, (ben daar om ongeveer 11:00, en was om 07:15 uit St. Lucia vertrokken), had de eigenaar nog niet op me gerekend, want inchecken kan officieel pas vanaf 2 uur ‘smiddags. Hij moet ook nog even weg, zegt direct waar het op staat, maar is tegelijkertijd ook behulpzaam, en doet verder niet moeilijk. M’n tas kan alvast kwijt in een opslagruimte, en ik kan tot die tijd m’n vertier elders zoeken. Redelijk genoeg natuurlijk, en is verder ook geen probleem, aangezien ik al van plan was om naar het vogelpark te gaan, grijp ik dit moment daar voor aan.

De gastheer geeft me een stadsplattegrond met aanwijzingen voor de route naar het vogelpark in het noorden van de stad, dat net van de kaart afvalt. Het hostel zelf bevindt zich in een rustige smalle straat met nauwelijks verkeer, in een ruim opgezette buitenwijk, op ongeveer drie kwartier loopafstand van het centrum. Ben me weer eens bewust hoe totaal afhankelijk van de GPS ik geworden ben, want zonder dat ding met alleen maar die kaart zou het lastiger te vinden zijn geweest. Veel eenrichtingsverkeer in deze stad, wat alles bij elkaar, links rijden etc. het net iets te ingewikkeld voor me maakt; ‘kga dus niet met die auto het centrum in rijden morgen.

straatverkopers met zonnebrillen en ananassen, 
bij stoplichten Durban, Zuid Afrika
straatverkopers met zonnebrillen en ananassen, 
bij stoplichten in Durban
foto collage: Bram de Haan

Net als toen ik de stad in kwam rijden zijn er nu ook veel bedelaars en verkopers (zonnebrillen, ananassen) bij de stoplichten, zowel blank als zwart trouwens.

Vogelpark

Aan dat vogelpark wil ik niet teveel woorden vuil maken: iedereen komt weleens in een dierentuin met dieren in te kleine kooitjes. Zo ook hier, dat kan toch ook anders met grote volières waar je als mens ook gewoon doorheen kunt lopen? Kan me vaag herinneren dat ze zoiets in Arnhem’s Burgers Bush in de jaren negentig al hadden. Eén zo’n soort ruimte was er dan toch wel voor scharrelaars als flamingo’s, ibissen, eenden en lepelaars, maar je gunt die anderen toch ook vliegruimte. De vogels zelf blijven natuurlijk geweldig, en komen behalve uit alle delen van Afrika, voornamelijk uit Zuid-Amerika en een enkele uit Indonesië en Australië.

Vogels in Umgeni River Bird Park, Durban - Zuid Afrika
Vogels in Umgeni River Bird Park, Durban
v.l.n.r. + v.b.n.o.:
Guirakoekoek (Zuid Amerika), 
Zilveroorneushoornvogel (Afrika), 
Afrikaanse lepelaar (Afrika - ten zuiden van de Sahara),
Hadada ibis (Afrika), 
Kaapse (of Afrikaanse) grasuil  (Tyto capensis - Afrika), 
Kookaburra (Australië en Nieuw-Zeeland), 
Rode ibis (Zuid Amerika), 
Koningsgier (Zuid Amerika)
foto (collage): Bram de Haan

Een paar voorbeelden van visueel interessante vogels: de kop van de Koningsgier (uit Zuid Amerika) is een combinatie van felle kleuren in relief: verbazingwekkend dat zoiets kan bestaan. De kop van de Helmparelhoen is zo bont als een vlag, en komt in heel Afrika redelijk veel voor. Z’n familie de Kuifparelhoen is veel zeldzamer, de naam zegt het al, heeft een grappige pruik op de kop, wat me doet denken aan een iemand van middelbare leeftijd die het haar zwart heeft laten verven, en waar het permanent van net uit de krulspelden is. De Hadada Ibis zie je ook veel in Zuid Afrika, zelfs wel in de stad. Heeft karakter, maar is minder sierlijk dan de Rode Ibis. Nog geinige vogel-show meegepakt, (presentator had hele verhaal letterlijk uit het hoofd geleerd, wat meestal niet zo prettig communiceert), o.a. uiltje die van hand naar hand vliegt, rakelings over onze hoofden heen: is wel apart om dat recht op je af te zien komen vliegen, maar wat dan toch net langs je oor scheert.

Terug in het hostel blijkt het te ambitieus om nog de stad in te gaan nadat de boodschappen zijn gedaan, dus doe ik de rest van de dag rustig aan. Dat gaat prima in dit hostel, want het is echt een oase van rust, wat een verademing is na de vorige (ja ik word echt een ouwe lul).

Strand en Boulevard

Op mijn enige volledige dag hier besluit ik om de auto een dagje te laten staan, en een rondje te gaan lopen van het hostel naar het strand, en dan over de boulevard naar het noorden, om van daaruit door het centrum weer terug te lopen naar het hostel: dat zou moeten kunnen. De zee is ruig, het strand ondiep, en het publiek hier is kosmopolitisch: van alle kleuren maar toch meestal zwart, plank-surfers berijden de hoge golven. Langs de boulevard is een constante kermis aan de gang, en verder zijn er zwembadjes voor de kinderen.

Strand en boulevard Durban, Zuid Afrika
Strand en boulevard Durban
foto (collage): Bram de Haan

Stad Centrum

Wanneer ik de hoofdweg naar het centrum probeer te vinden vanaf de kaart, neem ik per abuis één parallelweg eerder, en begin aan wat misschien net geen cultuurshock, maar dan toch wel een aparte ervaring is. Onbewust had ik een kosmopolitisch modern stad centrum ingebeeld, dit blijkt totaal anders; het is druk op straat, overal zijn straathandeltjes, de meeste gebouwen zijn oud, of slecht onderhouden nieuwbouw.

straathoek, stadcentrum Durban, Zuid Afrika
straathoek, stadcentrum Durban
foto: Bram de Haan

Behalve de enkele Indiër of Pakistaan achter een straatkraampje of lopend op straat, zie je bijna geen blanke Zuid Afrikaners: eigenlijk is alles wat je tegenkomt zwart. Toch wel de eerste keer voor me dat ik in een Afrikaanse stad ben, en zoals in elke drukke stad zijn de meeste mensen hun haastige anonieme zelf. Bij Victoria Market, het overdekte, oude vervallen winkelcentrum koop ik souvenirs: twee cd-tjes met Zuid Afrikaanse muziek.[1]

kruidenstalletje, op Victoria Street Market, Durban, Zuid Afrika
kruidenstalletje, op Victoria Street Market
foto: Bram de Haan

Even verderop is daar een kruidenmarkt waar ik overheen slenter. Bij veel uitstallingen zitten vrouwen die hun gezicht met een soort oranje-oker hebben ingesmeerd, vanwege de felle zon. Sommige verkoopsters daar voelen zich misschien op de verkeerde manier bekeken ofzo, want als ik bij één van hen de uitgestalde kruiden met naamkaartjes wil fotograferen jaagt ze me min of meer weg: “just go away”! Beetje onvriendelijk toch wel.

Victoria Street Market, Durban, Zuid Afrika
Victoria Street Market
foto: Bram de Haan

Wanneer ik later als de standaard toerist met de camera nog om de nek, en de stadskaart in de hand, de snelste looproute naar het hostel probeer uit te stippelen, wordt ik aangesproken door een jonge gast; hij is samen met een nog jongere knul dat zijn broertje moet zijn. Volgens hem is het onverantwoord om op die plek te gaan staan, en dan met die camera, nàh. Hij steekt een hele preek af, wat er op neer komt dat ik beter alleen op de grote hoofdwegen kan blijven, camera opgeborgen in de tas, net als de stadskaart. Hij geeft me nog een hilarische laatste tip:

“probeer meer op te gaan in het publiek, misschien door een korte of driekwart broek te dragen, net als de blanke Afrikaners”

Zelf komen deze jongens oorspronkelijk uit Kaapstad, en die oudere is het jongere broertje de stad aan het laten zien. Ze dragen allebei een overall, de één van katoen en de ander van spijkerstof; is dit volgens de laatste mode?

mensen op straat in Durban, Zuid Afrika - collage
mensen op straat in Durban
foto collage: Bram de Haan

Meubilair op Straat

Wanneer ik na drie kwartier stevig doorstappen, toch enigszins vermoeid na een dag lang rondslenteren, de straat waar het hostel aan ligt in kom lopen zie ik daar weer de inmiddels flink afgenomen verzameling meubels op de stoep, aan weerskanten van de weg staan. De Zuid Afrikaanse gast met een gigantische blonde bos krullen die daar samen met iemand anders zich met het schouwspel vermaken, legt me de zaak uit.

huisraad op straat als een gevolg van huisuitzetting, Durban, Zuid Afrika
huisraad op straat als een gevolg van huisuitzetting
foto: Bram de Haan

Door een te ver opgelopen huurachterstand heeft de huiseigenaar al de huisraad van de huurder op straat gezet; huisuitzetting op z’n Afrikaans. Hij vertelt me dat-ie een verhaal hierover wil gaan schrijven, en ik geef hem m’n email adres. Volgens hem was deze figuur gisteren nog bij z’n spulletjes te vinden, om de meest waardevolle dingen te verkopen. Nu hij genoeg geld daarvan heeft verdient, kan hij weer ergens anders intrekken. Op het moment dat wij daar staan te kijken is die man dus al weer weg, en graaien een stuk of tien mensen, als gieren op een vers karkas, de laatste dingen weg. Ik zie iemand met een stokje roeren door een stapel kleren. Nog een dag en dan is echt alleen het afval over, en kan de schoonmaakdienst de laatste restjes bij elkaar vegen.

    • Madala Kunene – King of the Zulu Guitar
    • Bushi Mhlongo – Freedom
Durban

Backpackers Hostels

Bibs

Laatste avond is het erg druk in Bib’s Backpackers Hostel in St. Lucia. Er is voor een grote groep nieuwe gasten een warm buffet gemaakt. Wanneer later op de avond in de keuken ruimte vrij komt, en ik m’n ding kan doen, klinken er opeens een paar harde knallen uit het openlucht bar/lounge/pooltafel/barbecue/jacuzzi binnenplein.

Zulu dansvoorstelling bij Bibs Backpackers, St. Lucia - Zuid Afrika
Zulu dansvoorstelling bij Bib's Backpackers, 
St. Lucia
foto: Bram de Haan

Er staan grote trommels, en een groepje van acht jonge gespierde mannen, met een soort kleine verentooi, en ook veren als arm- en beenbanden. Ze zullen wel voor of door die nieuwe gasten zijn ingehuurd, maar alle gasten van het hostel staan op het binnenpleintje. Het is al donker en misschien voor de sfeer wordt de ‘braai’ gebruikt als vuurkorf. Ze beginnen met een soort van Zulu zang- en dansvoorstelling; de samenzang, (een soort vraag en antwoord spel tussen ‘aanvoeder’ en ‘krijgers’,) is spatgelijk en loepzuiver. Ze worden begeleid door twee trommelaars: knalhard, maar ook zeer ritmisch. Tussen dit gezongen “heen-en-weer” doet ze allemaal een soort kort gestileerd dansje, dat sterk doet denken aan het imponeer-gedrag van de een of andere vogel, en soms maken ze rechtstreeks avances op de jonge dames in het publiek, die dit hilarisch lijken te vinden …. De publieks-participatie op het eind, haalt het niet bij het voorgaande, … maar probeer maar eens als ongetrainde blanke te dansen als een Zulu krijger ….

Het blijft nog lang onrustig, later als de show voorbij is. Te lang naar mijn smaak, want wil morgen vroeg uitchecken voor de volgende stop: Durban. Maar ik wordt oud, het grootste gedeelte van de gasten zijn begin twintigers: de feest-leeftijd, en die zijn hier meer op hun plek.

Gibela

Een typisch grote stads-hostel (in Durban), intercom aan de straat, met alleen toegang voor diegenen die de juiste code weet. In feite staan er drie verschillende panden op het, toch niet zo heel erg grote, terrein. Wanneer de eigenaar me naar het achterste huis boven leidt, waar m’n kamer zich bevindt, benadrukt hij het belang van het traliewerk, voor de voordeur, dat altijd gesloten moet blijven omdat het van de straatkant is te zien.

ijzeren hekwerk voor deur in hostel, Durban - Zuid Afrika
ijzeren hekwerk voor deur in hostel, 
Durban
foto: Bram de Haan

Net als in het vorige hostel is het slot van de kamer zelf van de allergoedkoopste soort die je aantreft bij de doe-het-zelf zaak, zo’n sleutel heeft dan tanden die allemaal even groot zijn, of slechts één tand in het midden, al zie dit overal in Zuid Africa …. Kun je hier geen goede, niet al te dure sloten krijgen?

De stek wordt strak gerund, het is rustig, vriendelijk, opgeruimd en netjes; ik heb het hier erg naar m’n zin gehad.

Amapondo

De indruk van Amapondo Backpackers Hostel in Port St. Johns die ik vooraf had; nl. relaxte oase voor wiet-rokende, bongo-drummende neo-hippies wordt, indien mogelijk, nog overtroffen door de werkelijkheid. Alhoewel het hoogtepunt van het seizoen inmiddels al voorbij is, en het tamelijk rustig is wanneer ik daar ‘smiddags aankom, tref ik bij de kleine parkeerplaats op een plateautje een groepje paarden. Even verderop bij het half-openlucht veranda-achtige bar/restaurant gedeelte wordt ik verwelkomt door één van de drie honden, een grote maar nog jonge hond dat een soort kruising lijkt tussen een boxer en een bulldog, maar wat ze hier een “Boer-bull” noemen (; een ras dat alleen in Zuid-Afrika gefokt wordt, oorspronkelijk met als doel om het boerenerf te bewaken). Er strompelt nog een ouwe manke duitse herder, er lopen katten, en verder naar boven bij de dorm-rooms staan twee ezels. Iemand met lang haar en een grote strooien hoed ligt voor pampus in een hangmat, en een paar uur later beginnen drie rasta-achtige figuren aan hun sessie bij de bar, hun bongo’s op een laag stenen muurtje.

veranda bij de dorm-rooms en receptie van Amapondo Backpackers Hostel in Port St. Johns, East Cape - Zuid Afrika
veranda bij de dorm-rooms en receptie van Amapondo Backpackers Hostel in Port St. Johns, East Cape - Zuid Afrika
foto: Bram de Haan

De stenen muren van het gebouw van de receptie, gemeenschappelijke keuken, en dorm-rooms zijn voorzien van wandschilderingen die het omringende landschap met de lokale bevolking verbeelden, in een naïeve stijl. Alles is hier altijd open, de dorm-rooms gaan niet op slot. Douches in de semi-openlucht, met alleen douche-gordijn afscheiding. Hier kijken ze je in ieder geval niet minachtig aan, wanneer je een dagje niet scheert …,.

Sani Lodge

Sani Lodge, ligt op ongeveer 10km voorbij Himeville aan de Sani Pass (de toegangsweg naar Lesotho) in de zuidelijke Drakensberg. Het is een prettige, bescheiden plek zonder pretenties, in een prachtige stille omgeving. Er bestaat de mogelijkheid voor gebruik van de gemeenschappelijke keuken (vrij gebruik van het melkkannetje met de melk die komt van eigen koe), die in verbinding staat met de andere gemeenschappelijke open ruimtes.

zithoek met uitzicht op de open keuken van Sani Lodge, Drakensberg - Zuid Afrika
zithoek met uitzicht op de open keuken van Sani Lodge, 
Drakensberg - Zuid Afrika
foto: Bram de Haan

Alles bij elkaar een aangename, goed onderhouden lodge die prima voldoet als uitvalsbasis voor wandeltochten in de zuidelijke Drakensberg; één route vertrekt recht achter de receptie. De “Tea Garden” staat los van de lodge, aan het begin van de oprijlaan. Daar kun je evt. terecht voor een verzorgd ontbijt, en behalve thee en versnaperingen, serveert men ‘savonds dagelijks een standaard menu van de dag. Dit is de enige plek in de lodge met internet: voor een klein bedrag krijg je daar een wachtwoord-code voor Wifi. Bij de Tea Garden is een klein winkeltje waar je, behalve souvenirs, en luxe ditjes en datjes, boter en kaas van de eigen koe kunt kopen.

Amphitheatre Backpackers

De standaard procedure hier om meteen na het inchecken te worden gevraagd naar “belangstelling voor de expertise van een ervaren gids” (voor bij wandeltochten in de Drakensberg), en of je al gegeten hebt, is op z’n minst voortvarend, maar ervaar ik zelf als opdringerig. Het ‘Royal Natal National Park’, heeft zulke goede wandelpaden, dat je jezelf daar met gemak redden kunt (neem genoeg proviand, en een regenjas mee; een wandelkaart kun je bij het ‘Visitors Centre’ krijgen). En dan zijn daar de gemeenschappelijke open keukens waar je zelf eten klaar kunt maken, met de mogelijkheid om te barbequeën: een rijtje met “braai’s” aan de zijkant van die keuken (half open serre-achtig, met golfplaat bedekt dak). Alles wat je besteld, bijv. aan de bar, gaat op de ‘tab’ – op rekening dus. Dit scheelt natuurlijk wel veel gedoe steeds met wisselgeld, want het is met uitchecken maar één keer afrekenen, al past dit wel in het beeld dat men hier een plek heeft willen maken waar lekker veel geconsumeert wordt.

dorm-rooms in rondavel-vorm bij Amphitheatre Backpackers, noordelijke Drakensberg - Zuid Afrika
dorm-rooms in rondavel-vorm bij Amphitheatre Backpackers, 
noordelijke Drakensberg
foto: Bram de Haan

Camping terrein voor de tenten is zeer ruim, met rondom uitzicht op die indrukwekkende bergketen van de Drakensberg in de verte. De ruime bar voelt als het centrum van het hoofdgebouw, dat tijdens het drukke seizoen levendig kan zijn, en waar dan ook wel gedanst wordt. Wifi was, gedurende de drie dagen dat ik er was, slechts op één middag met pijn en moeite aan de gang te krijgen: je betaalt R 10,- per half uur. Het bestijgen van de bovenste bedden in de dorm-rooms vergt enig klauterwerk, aangezien de stapelbedden geen laddertjes hebben; al zijn ze ook niet erg hoog, (wat weer onhandig is voor wie zo gelukkig was als eerste het onderste bed te kunnen kiezen, want je stoot geheid een paar keer je hoofd aan het plafond van het bovenste bed). Deze backpackers lodge is, afgezien van persoonlijke voorkeuren, een adequate uitvalsbasis om de noordelijke Drakensberg in het ‘Royal Natal National Park’ op te zoeken.

Inkosana Lodge

Van de backpackers hostels die ik deze maand meemaakte, was het hier het prettigst toeven. Het terrein en de gebouwen zijn goed onderhouden, en de openbare ruimtes schoon en comfortabel. Men doet hier ook niet moeilijk: bijvoorbeeld Wifi is éénmaal een klein bedrag afrekenen, een simpel paswoord ontvangen, en de rest van je verblijf onbeperkt gebruiken.

uitzicht op lounge, met daarachter een veranda met (dorm-)rooms bij Inkosana, noordelijke Drakensberg - Zuid Afrika
uitzicht op lounge, met daarachter een veranda met (dorm-)rooms 
bij Inkosana, noordelijke Drakensberg
foto: Bram de Haan

Toegegeven, we waren daar op een rustig moment na de drukte van het hoogseizoen, maar ik heb me geen moment hier niet op m’n gemak gevoelt. Gemeenschappelijke keukens zijn vaak een achilles-hiel, maar hier konden we altijd terecht en gewoon onze gang gaan. Vaak is dit waar het op aankomt met gastvrijheid: ga jij je, als gast in dit tijdelijk onderkomen, thuis voelen? Kun je “jezelf” zijn, en rustig je eigen gang gaan. Die ervaring is uiteraard subjectief, maar ik geloof dat de inspanningen van horeca-managers en personeel uitstraalt op die “persoonlijke beleving”, en het is mij duidelijk dat de leiding hier zich daar bewust van is, en er alles aan gelegen is om die balans goed te krijgen (, wat een niet aflatende inspanning vergt …).

Backpackers Hostels

iSimangaliso Wetland Park

Lake Saint Lucia

Lake Saint Lucia is het grootste binnenmeer in het wetland park dat zelf 220 km lang ligt uitgestrekt tussen Mozambique in het noorden, en het plaatsje St. Lucia in het zuiden. Op de eerste dag in St. Lucia regel ik een plaatsbewijs op één van de boot-tochten die vlakbij het backpackers hostel vandaan afvaren. Een andere manier om het park vanaf land te ervaren is om zelf met de auto door het park te rijden, maar waarschijnlijk vanwege de lange rit de dag ervoor heb ik even niet zo veel zin om in de auto te stappen.

kaart van Lake St. Lucia, iSimangaliso Wetland Park, Zuid Afrika
Lake St. Lucia is eigenlijk een grote riviermonding met gedeeltelijk brak water, want het water staat ook in verbinding met de zee

Vanaf het water ervaar je het meer natuurlijk optimaal. De schipper klinkt als een professioneel presentator, met een beschaafd Brits accent, met een vleugje Zuid-Afrikaans. Hij praat in snelle volzinnen over de speakers om over het geruis van de motor uit te komen. Het moet uit ervaring zijn dat-ie groepjes drijvende nijlpaarden die nog maar net met hun ogen boven het wateroppervlak uitkomen al van verre registreert. Vooral ook omdat ze steeds weer, voor een minuutje of zo, kopje ondergaan.

zwemmende kudde nijlpaarden, Lake St. Lucia, iSimangaliso Wetland Park, Zuid Afrika
zwemmende kudde nijlpaarden, 
Lake St. Lucia
foto: Bram de Haan

Een grote drijvende kudde nijlpaarden, die we tegemoet varen, vormen een kring en bestaan uit ongeveer twintig vrouwtjes en slechts één mannetje; dat is heel veel blubber bij elkaar. Erg elegant kun je dit dier niet noemen, al is het erg gevaarlijk en dat wordt nog weleens onderschat: als soort maakt het meer dodelijke menselijke slachtoffers dan welke ander diersoort dan ook …

Reuzenreiger (Ardea goliath), St. Lucia Lake, iSimangaliso Wetland Park, Zuid Afrika
Reuzenreiger (Ardea goliath)
foto: Bram de Haan

Wel elegant is de Reuzenreiger; hij staat roerloos stil tussen het riet bij het mangrovebos, maar beweegt met z’n keelzak heel snel, … kweet-nie-meer-waarom ….

kleine Nijlkrokodil tussen het riet, aan de kant van Lake St. Lucia, iSimangaliso Wetland Park, Zuid Afrika
kleine Nijlkrokodil tussen het riet, 
Lake St. Lucia
foto: Bram de Haan

De kleine krokodil waar we later naar toe varen valt compleet weg in kleur en vorm tegen de achtergrond waarop hij ligt. Hij ligt doodstil tussen het riet, en zijn grijns verraadt een sterk gebit.

Maskerwevers, (Ploceus velatus), iSimangaliso Wetland Park, Zuid Afrika
Maskerwevers (Ploceus velatus)
foto: Bram de Haan

De Wever is een kieskeurig en ijverig, vogeltje, fel geel van kleur met zwarte strepen. Mannetjes wevers proberen de mooiste hangende nestjes te bouwen, (hier op het meer tussen het riet). wanneer een vrouwtje Wever een nest vindt dat ze bevalt trekt ze in en heeft ze een partner, maar wanneer de kwaliteit van het bouwsel haar niet bevalt, dan trekt ze het helemaal aan gort, en kan het mannetje weer opnieuw beginnen.

Wanneer we weer op de weg terug zijn naar “Sunset Jetty” zie ik een jonge vrouw in een kobalt blauwe zomerjurk knal in het midden bovenop de verkeersbrug van de ingang naar St. Lucia staan. Wanneer ze een rugzak aan een touwtje naar beneden in de boot laat zakken valt bij mij het kwartje: eerder had één van de medewerksters van de crew van alle passagiers foto’s gemaakt, en dit zou weleens gerelateerd kunnen zijn. En ja hoor, even later tel ik gedwee, als braaf toerist een klein bedrag neer voor twee prints op dun glanzend papier. Ieders tronie (op één van de prints) is gefotoshopt tussen de opgesperde bekken van twee nijlpaarden aan weerszijde; opbrengst gaat naar het park-onderhoud.

Veld, duinen en strand

Vanaf St. Lucia kun je alleen het zuidelijke gedeelte van het Wetland Park bereiken, en zaterdag ga ik met de auto op pad, boterhammen en genoeg water mee ….

Papilio epiphorbas, iSimangaliso Wetland Park, Zuid Afrika
Papilio epiphorbas
foto: Bram de Haan

Het is betalen bij de poort om binnen te geraken. Men wil het kenteken en registratie nummer van de auto, paspoort nummer, en, alhoewel ik m’n naam spel, blijk ik later op het afschrift mr. Dhan te heten. Maakt allemaal niks uit, maar de hele poppenkast houdt wel erg op, en er loopt erg veel personeel rond, waardoor het nog trager gaat vermoed ik. Zuid Afrika heeft een zeer hoge jeugdwerkeloosheid, misschien vergelijkbaar met Spanje, en ik kan me niet aan de indruk onttrekken dat veel jonge gasten bij overheidsinstellingen als extra handjes worden ingezet.

Koedoes, iSimangaliso Wetland Park, Zuid Afrika
Koedoes
foto: Bram de Haan

Maximum snelheid van 50 km/uur in het park, maar ik laat me geregeld inhalen door automobilisten met de net iets zwaardere rechtervoet. Je mag officieel niet uit de auto stappen buiten de daarvoor aangegeven plekken (, die volhangen met waarschuwingen voor nijlpaarden, krokodillen, en waterbuffels). Het gevaar valt in de praktijk erg mee trouwens, want nijlpaarden en krokodillen, die het gevaarlijkst zijn, houden zich uitsluitend op bij het water van het St. Lucia meer aan de ene, en de Indische Oceaan, aan de andere kant van het wetland, en dat is nog een eind van de geasfalteerde weg met uitkijkpost verwijderd.

Waterbuffel stier, iSimangaliso Wetland Park, Zuid Afrika
Kafferbuffel (Syncerus caffer), of Afrikaanse buffel-stier
foto: Bram de Haan

Op één van die uitkijkposten zie ik een Waterbuffel-stier in de verte bij een modderpoeltje; hij heeft net z’n kop lekker in de modder gestopt, dat werkt als een soort tweede huid: een extra beschermlaag tegen teken en muggen. Veel foto’s van Koedoe’s en Zebra’s gemaakt.

Zebra's, iSimangaliso Wetland Park, Zuid Afrika
Zebra's
foto: Bram de Haan

Rondje in de duinen (“Dune Loop”) is enerverend vanwege de hobbelige onverharde weg met veel heuveltjes. Het krioelt er van de (meest exotische) vlinders, en ik kom daar verder geen enkele ander auto tegen.

Longicorn (Philematium virens), iSimangaliso Wetland Park, Zuid Afrika
Longicorn (Philematium virens)
identificatie door WhatsThatBug.
foto: Bram de Haan

Even later weer terug op de verharde asfaltweg pauzeer ik op een picknick plek, en denk ik even dat Obama een “drone” op me heeft af gestuurd, maar het blijkt een soort mestkever te zijn. Maar dit is echt de mini-helikopter onder de insecten, zo groot als een lucifersdoosje, zoefde het vlak langs m’n hoofd voor ongeveer tien seconden. Deze gek wil je niet in je auto hebben, maar dat schijnt ook te gebeuren volgens de wandelgids die ik daar sprak ….

Cape Vidal Beach, iSimangaliso Wetland Park, Zuid Afrika
Cape Vidal Beach, iSimangaliso Wetland Park, Zuid Afrika
foto: Bram de Haan

Eindpunt van m’n rit is Cape Vidal Beach, aan de Indische Oceaan. De zee is ruig met hoge golven, en er wordt weer gewaarschuwd voor alle mogelijke gevaar, waaronder haaien. Kan me niet heugen ooit zo’n mooi zandstrand gezien te hebben, en zo te zien hebben de mensen van de camping vlakbij hun tropisch paradijs wel gevonden. Als ik hier ooit terug kom ga ik een plekje boeken op die camping. Daar zie ik ook de meest bizarre vogel die ik tot nu toe hier zag: de Kuiftok (Tockus alboterminatus) is één en al snavel, heeft een obsessieve blik in de ogen, en springt, na een minuutje zittend op een tak, naar de volgende tak, en dan op de grond, en weer terug op de boomtak, als in een obsessief compulsief gedragspatroon. Blijkbaar voelt de vogel zich op deze camping thuis, wat ik afleid uit de blikken van de campinggasten die geamuseerder van mijn verwoede pogingen lijken te zijn om deze vreemde vogel te fotograferen, dan van het dier zelf.

kuiftok (Tockus alboterminatus), iSimangaliso Wetland Park, Zuid Afrika
Kuiftok (Tockus alboterminatus)
foto: Bram de Haan

Krokodillenvoer

Zondag trek ik uit voor een bezoekje aan het “Crocodile Centre”, met het idee daarna meteen een wandeling te maken op de uitgezette wandelpaden door het begin van het Wetland.

De krokodillen worden één keer in de week gevoerd, en dat is gelukkigerwijs vandaag, en ben nog op tijd voor de “demo”. Men noemt dit dus een “demo”, en eigenlijk klopt dit ook wel, want een veteraan krokodillen-man met gevorderd buikje, en een Engelse manier van praten en gevoel voor humor geeft wel een goede presentatie, met gedetailleerde informatie en grapjes, en anekdoten uit de praktijk. Behalve de inheemse Nijl-Krokodil hebben ze daar ook krokodillen uit andere delen van de wereld, waaronder de Amerikaanse ‘Alligator’, die op een aantal punten wezenlijk verschilt van z’n Europese Familie.

Nijlkrokodillen worden hun weekelijkse maaltijd gevoerd, Crocodile Centre St. Lucia, Zuid Afrika
Nijlkrokodillen worden hun wekelijkse maaltijd gevoerd
foto: Bram de Haan

Het voeren blijkt een nogal walgelijk schouwspel; hele kippenlijkjes en vissen, hompen vlees van overleden paarden verdwijnen met twee keer happen in één keer naar binnen, want een krokodil kan niet kauwen. Vlees en vis wordt in z’n maag omgezet in vet, waar-ie dan een week lang op teert, als koudbloedig dier …. De krokodillen-man vertelde nog dat een keer bij het voeren de maaginhoud van een kippetje ontplofte, en terecht kwam op het gezicht van een dame in het publiek. Hierna deden enkele toeschouwers een paar stappen na achteren ….

Maskerwevers, (Ploceus velatus), iSimangaliso Wetland Park, Zuid Afrika
Maskerwevers (Ploceus velatus)
foto: Bram de Haan

Omdat er zoveel krododillen vijvertjes zijn, is dit ook erg aantrekkelijk voor de wevers (vogels) die hun ingenieuze hangende nestjes het liefst boven het water bouwen. We worden ook gewezen op het nest van de “Hammerkop” (een bizarre vogel met extreem grote snavel, die ik toevallig gisteren nog een paar keer heb weten te kieken op Cape Vidal), [1], en dat nest is zo groot als een hondehok, op zo’n drie meter boven de grond tussen drie dikke boomtakken. Nest schijnt heel sterk te zijn …

Knobbelzwijnen en Waterbok, iSimangaliso Wetland Park, Zuid Afrika
Knobbelzwijnen en Waterbok
foto: Bram de Haan

Het kijkt je aan …

De demo is bijna voorbij, maar heeft mij al lang genoeg geduurd, en ik glip weg naar de uitgang en begin aan de wandeling over de uitgezette routes. Meteen zie ik een soort Bosbokje in de bomen-passage, maar het diertje is super schuw en heeft me meteen door en verdwijnt schrikachtig.

Waterbokken, iSimangaliso Wetland Park, Zuid Afrika
Waterbokken
foto: Bram de Haan

Sowieso alle grazers die ik later zie hebben mij eerder in de smiezen dan ik hen, (en ik loop daar op dat moment als enige door het gebied). ‘kWordt dus gezien door Waterbokken, Nyala’s en Zebra’s, en twee wilde vlak-varkens (knobbelzwijn).

Elegant grasshopper (Zonocerus elegans), iSimangaliso Wetland Park, Zuid Afrika
Elegante sprinkhaan, Zonocerus elegans
foto: Bram de Haan

Hun starende blik wordt vereeuwigd, en ik schiet ook plaatjes van kleurige grote insecten en grote mestkevers. Ook hier vliegen weer van die mini-helikopter mest-kevers rond.

Burchells spoorkoekoek (Centropus burchellii), iSimangaliso Wetland Park, Zuid Afrika
Burchells spoorkoekoek (Centropus burchellii)
foto: Bram de Haan

Overal waar water is daar zijn veel vogels, zo ook hier: een uitstekend gebied om vogels te kunnen observeren.

Roodborstzwaluw (Hirundo semirufa), iSimangaliso Wetland Park, Zuid Afrika
Roodborstzwaluw (Hirundo semirufa)
foto: Bram de Haan

Al kun je hier uren rond lopen of rijden zonder water te zien, aangezien de breedte van de landstrook varieert, met aan de west-kant dus het Lake St. Lucia met z’n uitlopers, en aan oostkant duinen met de Indische oceaan. Zowel zoet- als zout- als brak-water in de nabijheid, geeft dit langgerekte gebied o.m. z’n biodiversiteit.

Grijze Wouw (onvolwassen), iSimangaliso Wetland Park, Zuid Afrika
Grijze wouw (onvolwassen)
foto: Bram de Haan

Hoogtepunt is misschien wel de roofvogel die opeens, maar ongeveer acht meter bij me vandaan, neerstrijkt op een tak. Hij kijkt spiedend om zich heen, maar ziet mij niet. Het zicht op z’n kop wordt gedeeltelijk geblokkeerd door takken en bladeren, misschien is het een visarend vanwege zijn witte kop [2].

  1. dat was in feite een neushoornvogel: de Kuiftok (Tockus alboterminatus) heeft ook een grote snavel, maar is, bij nadere beschouwing, toch eigenlijk wel een compleet ander dier …
  2. Beste geïnformeerde gok achteraf: een jeugdige Grijze wouw Elanus caeruleus, bron: Complete Photographic Field Guide, Birds of Southern Africa, door Ian Sinclair en Peter Ryan
iSimangaliso Wetland Park

Naar de Kust

Even over vier uur ‘smorgens sta ik op, al ben ik niet de enige hier; de buren zijn al ruim een half uur bezig met hun bungalow tent af te breken, en dat kan nou eenmaal niet geruisloos. Campinggasten willen vaak zo snel mogelijk op pad, vanwege de lange afstanden zowel binnen het park, als in Zuid Afrika zelf. Het hek van de camping gaat al om half vijf ‘smorgens open. Ook iets om rekening mee te houden is de lage maximum snelheid, om begrijpelijke redenen, maar dit houdt binnen het Kruger Park wel erg op.

Wanneer het tentje is ontdaan van alle dikke groene stof die van de bomen komt gaat-ie, on-gevouwen op de achterbank, vanwege de dauw. Ik neem afscheid van de buren, en één Zuid-Afrikaanse man die ik al eerder sprak vind het maar onzin als hij hoort van mijn plan om in Piet Retief te overnachten. P.R. vindt-ie maar een plaatsje van niks, en St. Lucia moet je makkelijk kunnen bereiken binnen één dag, volgens hem …. Dit doet me dan toch weer even twijfelen, en besluit om dan maar te kijken waar het schip strandt.

giraffe, Kruger Park - Zuid Afrika
giraffe
foto: Bram de Haan

Van mijn voorgenomen route over Piet Retief wijk ik niet af: ik wil om Swaziland heenrijden. Evan over zes uur start ik dan toch wel echt de auto, waar niet in gereden is sinds de tijd dat ik in Skukuza was. Halverwege tussen de camping en de uitgang van het park (Gate Kruger) staan een paar giraffen net naast de weg boombladeren te eten. Ze zien er vredig uit in het ochtendlicht, en ik draai het portierraampje naar beneden voor de laatste kiekjes in Kruger Park.

Asfalt

De route over P.R. gaat over secundaire wegen door bergachtig gebied. Het uitzicht op één van de valeien (op de N7?) is adembenemend. Om even over één uur ‘smiddags arriveer ik dan in Piet Retief, een onooglijk armoedig gat met derde wereldse bedrijvigheid. En omdat ik al eerder een paar pauzes had genomen, rijdt ik hier door: het bevalt me er echt helemaal niet, en ik voel me nog redelijk fris na vijf uur rijden, dus gok ik het erop.

Gevaren op de Weg

Dan wordt het rijden over de tweebaansweg, met tegemoet komend verkeer, link door de combinatie van de hoge toegestane maximum snelheid van 120 km/uur, en loslopend vee (langhoorn koeien, en geiten), en het vele vrachtverkeer dat je toch ook wilt inhalen …. Die inhaalacties vergen veel concentratie, en heb af en toe toch wel met plankgas moeten billen-knijpen.

small hair salons in Pongola, KwaZulu-Natal, South Africa
kappersalons in Pongola, KwaZulu-Natal
foto: Bram de Haan

Saint Lucia, Stad van de Nijlpaarden

Om een uurtje of half zes arriveer ik in St. Lucia, en vindt de backpackers hostel waar ik vanuit Nederland al geïnformeerd had naar beschikbaarheid. Ik kan daar voor een redelijk belachelijk laag bedrag een klein kamertje krijgen, en accepteer deze onmiddellijk. Het is een levendige studentikoze bende binnen, dit ook vanwege de scholieren die de dorm-rooms bezet houden. Er is ook een keukentje dat iedereen kan gebruiken, dus dat is ook erg handig, en potentieel geld besparend, al is die ook studentikoos smerig ….

Muurschildering bij Bibs Backpackers, St. Lucia - Zuid Afrika
Muurschildering bij Bib's Backpackers, St. Lucia
foto: Bram de Haan

Na boodschappen gedaan te hebben, en een heerlijke avocado-mango-tomaten salade opgepeuzeld te hebben, en een douche, val ik ondanks de rap-muziek van de open-lucht-bar al voor tien uur in een diepe coma.

Naar de Kust